Dynamiczne czarne dziury można opisać na podstawie klasycznej termodynamiki?
6 lipca 2026, 16:10Czarne dziury od pół wieku uważane są za obiekty, które łączą fizykę ekstremalną z tą najbardziej przyziemną. Już w latach 70. Stephen Hawking i inni fizycy zauważyli, że mechanika czarnych dziur rządzi się prawami przypominającymi zwykłą termodynamikę. Problem w tym, że owe prawa sformułowano dla czarnych dziur w stanie równowagi, czyli takich, które się nie zmieniają. Tymczasem prawdziwe czarne dziury nieustannie ewoluują – rosną, zderzają się, parują. Abhay Ashetkar, Daniel E. Paraizo oraz Jonathan Shu z Pennsylvania State University zaproponowali na łamach Physical Review Letters sposób na przezwyciężenie tego ograniczenia.
W zderzeniach jąder atomowych tworzą się „ogniste smugi”
11 maja 2017, 12:43Przy wielkich energiach zderzenie masywnych jąder atomowych w akceleratorze generuje setki, a nawet tysiące cząstek, wchodzących między sobą w liczne interakcje. W Instytucie Fizyki Jądrowej PAN w Krakowie wykazano, że przebieg tego złożonego procesu można przedstawić za pomocą zaskakująco prostego modelu
Dziedziczenie bez genów
23 kwietnia 2008, 08:28Przy opisywaniu dziedziczenia przyjęło się traktować ten proces wyłącznie jako zależny od informacji zapisanej w DNA. Okazuje się jednak, że oprócz tego mechanizmu istnieje także druga grupa zjawisk, które kontrolują aktywność genów przekazywanych potomstwu. Jeden z mechanizmów decydujących o pozagenowym (lub, mówiąc fachowym językiem, epigenetycznym) dziedziczeniu został niedawno odkryty przez amerykańskich naukowców.
Antyferromagnetyk przenosi i wzmacnia prądy spinowe. Szansa na szybki energooszczędny transfer danych
6 lipca 2020, 05:09Główny autor badań, Maciej Dąbrowski z University of Exeter mówi, że uzyskane przez nas eksperymentalne potwierdzenie istnienie mechanizmu przemijających fal spinowych pokazuje, że transfer momentu pędu pomiędzy spinami a strukturą krystaliczną antyferromagnetyka można uzyskać w cienkowarstwowym NiO. To otwiera drogę do zbudowania nanoskalowych wzmacniaczy prądu spinowego.
W Wiedniu powstały bliźniacze atomy
2 maja 2011, 12:33Na Wiedeńskim Uniwersytecie Technicznym powstała połączona para atomów-bliźniaków. Dotychczas tego typu pary składały się tylko z fotonów.
Udało się udowodnić, że niestabilności Kelvina-Helmholtza napędzają mieszanie plazmy na Słońcu
10 sierpnia 2026, 07:45Przez blisko 150 lat, od czasu gdy Kelvin i von Helmholtz opisali matematycznie niestabilność powstającą na granicy dwóch strumieni płynu poruszających się z różną prędkością, astronomowie podejrzewali, że podobne zjawisko musi dotyczyć także Słońca. Jednak nigdy go nie zaobserwowano, gdyż zachodziło w skali zbyt małej, by uchwycić je istniejącymi instrumentami. Udało się to dopiero teraz zespołowi kierowanemu przez Davida Kuridze i Friedricha Wögera z amerykańskiego National Solar Observatory.
Fermion Majorany nadzieją topologicznych komputerów kwantowych
8 września 2017, 10:38Niewykluczone, że komputery kwantowe pewnego typu będą wykorzystywały cząstkę, której istnienie nie zostało jeszcze ostatecznie udowodnione. Mowa tutaj o fermionie Majorany. Eksperci z University of Sydney i Microsoftu badali ruch elektronów przemieszczających się po kablu i dostarczyli kolejnych dowodów na istnienie kwazicząstki, cząstki, która nie istnieje, ale powstaje wskutek wspólnego ruchu innych cząstek
Telefon na drzewie
25 kwietnia 2008, 07:53Holenderska ekolog Roxina Soler wraz ze swoim zespołem odkryła nieznany dotąd sposób komunikacji wśród owadów. Naukowcy zauważyli, że roślinożerne insekty używają liści drzew niczym telefonu. Wymiana informacji zachodzi pomiędzy owadami żyjącymi nad ziemią oraz ich latającymi krewniakami.
Kwantowy ściskacz światła z MIT pracuje w temperaturze pokojowej
8 lipca 2020, 12:35Fizycy z MIT opracowali kwantowy „ściskacz światła”, który redukuje szum kwantowy w laserach o 15%. To pierwszy taki system, który pracuje w temperaturze pokojowej. Dzięki temu możliwe będzie wyprodukowanie niewielkich przenośnych systemów, które będzie można dobudowywać do zestawów eksperymentalnych i przeprowadzać niezwykle precyzyjne pomiary laserowe tam, gdzie szum kwantowy jest obecnie poważnym ograniczeniem.
Replikują chromosomy na zapas
1 sierpnia 2011, 10:25Gdy niektóre rośliny zostaną uszkodzone przez żerujące zwierzęta, zaczynają rosnąć szybciej, stają się większe i odnoszą większy sukces reprodukcyjny niż w sytuacji, gdyby ich to nie spotkało. Biolodzy z Illinois odkryli, że dzieje się tak dzięki procesowi zwanemu endoreduplikacją. Pod wpływem traumy komórki roślinne zwiększają ilość DNA, nie przechodząc mitozy (Ecology).
